ملک الشعراء بلوچستان گل خان نصیر کی بلوچی نظم مع اردو ترجمہ
مُجاھداں پہ فلسطینءِ تئی دِلءَ دردِنت
کہ شاہِ اُردنءِ تیرانی بیتگنت شکار
گریوگائے: مسلماناں کُشت مسلمانان
خلاصه زندگینامه شاعر فقید بلوچ، مرحوم دادمحمد درازهی
مرحوم دادمحمد درازهی، فرزند گاجیحان در روستای مورتی بخش بم پشت، چشم به جهان گشود.
در سن 21 سالگی ازدواج می کند و بعد از چند سال زندگی در زادگاه خویش به روستای کنت، بخش هیدوج نقل مکان می کند و به کار کشاورزی مشغول می شود. وی در سال 1360 ه. ش در روستای چاهان بم پشت دارفانی را وداع گفته و در همان مکان دفن می گردد.
از آنجا که در زمان ایشان مدرسه ای در منطقه وجود نداشته، ایشان از نعمت خواندن و نوشتن محروم بودند، اما با این وجود، اشعاری را می سروده که شعرای امروزی را به حیرت وامی دارد.
اکثر اشعار ایشان به صورت پند و اندرز، خاطرات زندگی، مشکلات اجتماعی و ... می باشد که بیشتر این اشعار توسط فرزندش، محمّد صالح در آن زمان ضبط و ثبت گردیده است، که خود ایشان هم از شعرای برجسته ای است که بیشتر به زبان فارسی شعر می گوید. علاقمندان می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر به ایشان (حاجی محمّد صالح درازهی ساکن روستای کنت) مراجعه کنند.
درضمن علاوه بر کتاب غزلیات، ایشان یک جزء از قرآن کریم و چهل حدیث را نیز به نظم درآورده که هنوز به چاپ نرسیده است.
در ادامه مطلب نمونه ای از شعر های این شاعر فقید آمده است
در اول یادکنان ربّ ءُ رحمانین رحیم پادشاه ءِ کُل عالم هفت ءِ آسمان ءِ زمین
ءَ محمّد مصطفی پیغمبر ءِ سالار دین چهار یاران دوست داران از دل ءِ صدق و یقین
حضرت ءِ دّورین ابوبکر ءُ عمر سالار دین شاه عثمان غنی ءَ شیر یزدان عارفین
آدم ءِ جوط کورت الهی از چما روی زمین یا دَهت میِ جدّی ءِ حلاف ءَ شیطان ءِ ابلیس لعین
آدمِ سجده مکن هیچکس که حاکی از زمین لعنت ءِش دات ءِ من کوط ءَ حکم ربّ العالمین
زورتگی ضد ءُ حسد کورتی صلح و سازشی آدم حاکی از زمین ءَ من چه شعله آتشی
عقلان دلگوش کنیت نیستت جهان ءَ اعتبار کس په دنیای نمانیت نبتین پایدار
من گو شان شعری بلوچی تا بمانیت یادگار شِنگِ بیت کُلین جهان ئِ بر تمامین مُلک و شهر
میرولی محمد نهنگین چوط بروتین زهرمار کورتگی کورکی من بط ءَ بستگی لانگ ءِ کتار
چوطین ورنای ءِ بزورتین هم تپاکین سه و چهار حکم شاهین کردگار ءَ بوتگ مهری ءِ سوار
رفتگت من مُکران ئَ زورتگی زالی میار شا شاملنت زاکی پتو و مانت تو مئی چوک ببر
مئی لوک ءِ همراهی حرابین کورتکی ما را سزار کیتگی بی بی من دست ءَ کورتی مهرءِ سوار
رفتگت من هونگِ شهرءَ نشتگ سُهرابی گورءَ اسبی کهین حالءَ کپتین چانکور ملّا چاکروز
یهتگت ملّا شتابی اودا میریءِ پترءَ میر مبر بندا چُددیم تو ببخشاءِ مرا
ءِ خبر سکین میاری بر بلوچانی درءَ عرض و فریادءِ نزورتگ موتی یهتگ چه ءِ برا
بُرتگی من زامران ءِ هنچو طِ کءُ و ظاهرءَ ینستتی تُرسی چه کس ءَ ملی چو شیرءِ نرا
رفتگ من زامرانءِ ءُ دا میر نیکیءِ کورا منزلءُ جا گاهی کپتک نشتگ پولین پترءَ
میرین لال محمد بکوشتین عاقلین بی درورءَ ءِ خبرسکین میاری بر بلوچانی درءَ
مجلسءُ دیوانش کپتگ نشتت پولینت پترء ساعتی کونطین بکوستین یهتا براهیم اش درءَ
اولین و آغاز بلوچ ها به قرن ششم قبل از میلاد برمی گردد یعنی زمانی که کوروش، بنیانگذار امپراتوری هخامنشی، آنها را تشویق کرد تا در ایالات شمالی ایران ساکن شوند.
استان پهناور و استراتژیک سیستان و بلوچستان با بیش از یکهزار و ۴۰۰ کیلومتر مرز آبی و خشکی، همسایگی با کشورهای افغانستان، پاکستان و عمان و با بیش از ۱۱ درصد مساحت کل کشور با ۱۸ هزار و ۷۵۹ کیلومتر مربع وسعت شامل بخش سیستان با ۱۴ هزار و ۶۱۷ کیلومتر مربع وسعت (۵/۷ درصد) و بخش بلوچستان با ۱۷۲ هزار و ۸۹۲ کیلومتر مربع وسعت (۵/۹۲ درصد) و با تنوع قومی - مذهبی اقوام متعددی را در آغوش گرفته است. در این فرصت به تاریخچه و نقش قوم بلوچ که بیش از دو سوم جمعیت استان را در بر می گیرد و نقش آن در تقویت هویت ملی ایران پرداخته می شود.
