تاريخي. فرهنگی.علمی. اجتماعی.ادبي

 متاسفانه به دلیل عدم دسترسی این اراضی به آب و اینکه به علت نداشتن امکانات نگهداری سیلاب‌ها. آب باران‌های موسمی بویژه باران‌های فصل مونسون در تابستان از دسترس خارج می‌شود این مسئله باعث شده تا هر سال بخشی از اراضی دشتیاری غیر قابل کشت بماند.
 کشاورزان منطقه با استفاده از آبی که در زمان بارندگی پشت بندهای ایجاد شده جمع و به زمین نفوذ می‌کرد، ذرت دیم یا صیفی‌جات می‌کاشتند که گفته می‌شود ذرت را دوبار در هر نوبت کشت برداشت می‌کردند.
 مرغوبیت خاک بخش دشتیاری جهت تولیدات صیفی و غیره موجب گشت تا رژیم گذشته که در طول عمر خدمت خود چندان توجهی به توسعه کشاورزی در سیستان و بلوچستان نداشت دستور ساخت سد پیشین را در بالادست اراضی دشتیاری صادر نماید که این سد تا سال 57 زمان پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی 18 درصد پیشرفت فیزیکی داشت.
 در دوران ترسالی علی‌رغم اینکه کشاورزان دشتیاری آب تضمین شده‌ای نداشته به امید نزولات آسمانی که موجب پر شدن گودال‌هایی در اطراف اراضی آنها می‌شد و نصب موتور پمپ‌های بسیار در ساحل رودخانه‌های فصلی اقدام به احداث موزستان نمودند.
خبرنگار ما در ادامه می‌نویسد قرار بود از طریق رها سازی آب ذخیره شده پشت سد پیشین که با ذخیره 170 میلیون مترمکعب در سال 1370 مورد بهره‌برداری  قرار گرفت، 6 هزار هکتار از اراضی بخش دشتیاری بین مردم بومی منطقه و فارغ التحصیلان رشته کشاورزی تقسیم و به کشت محصولات زراعی و باغی بویژه میوه‌های گرمسیری مثل انبه، زیتون، نارگیل، آناناس و غیره اختصاص یابد. 

 متاسفانه در حالی که سد پیشین با ذخیره 175 میلیون مترمکعب آب در سال 70 مورد بهره‌برداری  قرار گرفت و تا سال 78 که آغاز خشکسالی بود به دلیل عدم همکاری بانک زمین در تسطیح اراضی و واگذاری آن بین متقاضیان و آماده نبودن تاسیسات پایین دست سد پیشین برای سوار شدن آب بر روی اراضی آب سد که در بعضی سال‌ها هم به دلیل افزایش بارندگی سر ریز و در مسیل حرکت خود خساراتی نیز به کشاورزان وارد می‌کرد با وقوع حادثه خشکسالی در اثر شدت گرما بخار و از دسترس خارج گردید.قرار بود بعد از وقوع سیلاب‌های موسمی که به علت تغییرات آب و هوایی در اواخر سال 84 اتفاق افتاد و دریاچه سد پیشین با ظرفیت 175 میلیون مترمکعب برای آبرسانی به مزارع مورد نظر آماده شد باز هم به دلیل عدم همکاری بانک زمین و آماده نبودن وزارت جهاد کشاورزی برای در اختیار گذاشتن امکانات فنی و مهندسی، همچنین نداشتن نهال درختان مورد نیاز باز هم از کشت و کار در اراضی بخش دشتیاری خبری نشد. کارشناسان امور کشاورزی می‌گویند در حالی که حدود 17 سال از عمر سد پیشین می‌گذرد دو سال است که سازمان کشاورزی سیستان و بلوچستان توانسته از 6 هزار هکتار زمین هزار هکتار آن را به کشت محصولات زراعی اختصاص دهد و بس. خبرنگار ما به نقل از کارشناسان امور کشاورزی می‌نویسد: اراضی متعدد دشتیاری به عنوان یک گلخانه طبیعی مستعد پرورش همه نوع گیاه گرمسیری اعم از زراعی، باغی، صیفی‌جات و گلخانه‌ای را دارد که در صورت همکاری مالی و فنی دولت می‌تواند به یکی از اقطاب کشاورزی کشور برای تولید محصولات استراتژیکی در هر چهار فصل تبدیل گردد. ایجاد مجتمع‌های بزرگ کشت و صنعت بویژه تولید گل‌های طبیعی برای صدور به کشورهای حوزه خلیج فارس، تولید انواع و اقسام سبزیجات تازه مورد نیاز این کشورها بویژه عربستان سعودی که بهترین بازار جهت مصرف این گونه محصولات در همسایگی کشور ما می‌باشد و همچنین تولید انواع و اقسام درختان میوه ضروری است بویژه اینکه هم اکنون در نقاطی که دارای آب کشاورزی ثابتی هستند همه نوع میوه‌های مناطق جنوب‌شرق آسیا در حال پرورش و تولید است. 

یکی از کشاورزان این منطقه به خبرنگار ما گفت: اگر وزارت کشاورزی با روستاییان این منطقه همکاری و همراهی نماید امروز که ذخیره آب سد پیشین 175 میلیون مترمکعب است و سد زیردان هم با ظرفیت 250 میلیون مترمکعب در حال ساخت می‌باشد، می‌توان از طریق ایجاد واحدهای دامداری صنعتی که علوفه آنان از همین منطقه تامین خواهد شد ضمن تامین تمام نیاز مردم سیستان و بلوچستان به مواد لبنی مایحتاج کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز تامین کرد.
 الله بخش امیری فرد افزود: در حالی که متوسط چین یونجه در سال در دنیا 7 چین می‌باشد و این امتیاز مربوط به شهرستان بم در ایران است میزان چین یونجه که هم مقدار ازت آن بیشتراز یونجه شهرستان بم است و هم طول شاخه‌های آن بیشتر می‌باشد 18 چین در سال یعنی از دو برابر متوسط دنیا بیشتر است که از این مزیت می‌توان در راه‌اندازی واحدهای دامداری صنعتی استفاده کرد.
وی اظهار داشت: پرورش و تولید دام در این منطقه انحصاری است زیرا از 6 دام مشهور ایران چهار نوع آن در سیستان و بلوچستان پرورش داده می‌شود که گاومیش دشتیاری با تولید روزانه حدود 10 لیتر شیر در حالت عادی که علوفه مناسبی برای تغذیه این نوع دام هم وجود ندارد در این منطقه پروش می‌یابد.
 وی گفت: اگر هر ده هزار هکتار زمین بکر و دست نخورده بخش دشتیاری با توجه به اینکه میزان ذخیره آب پشت دو سد پیشین و زیردان بیش از چهارده میلیون مترمکعب است به زیر کشت رود منطقه به یکباره دگرگون خواهد شد و بیکاری جوانان سیستان و بلوچستان حل می‌شود.